Deport Kararı Sonrası Hukuki Haklar

Deport (sınır dışı etme), yabancı uyruklu bir kişinin hukuki veya idari gerekçelerle bulunduğu ülkeden çıkarılmasıdır. Türkiye’de bu süreç, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında yürütülür.
Sınır dışı kararı, genellikle kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturduğu değerlendirilen kişiler hakkında alınır.

Deport Kararı Hangi Durumlarda Alınır?

6458 sayılı Kanun’un 54. maddesi, sınır dışı sebeplerini ayrıntılı şekilde düzenler. Bunlardan bazıları:

• TCK m.59 kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilen yabancılar
• Terör örgütü veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi olanlar
• Türkiye’ye giriş veya ikamet izni işlemlerinde sahte belge veya yanlış bilgi sunanlar
• Geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar
• Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturanlar

Hakkında Deport Kararı Alınamayacak Kişiler

6458 sayılı Kanun’un 55. maddesi uyarınca, aşağıdaki kişiler hakkında deport kararı verilemez:

• Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele riski olanlar
• Ciddi sağlık sorunları, hamilelik veya ileri yaş nedeniyle seyahat etmesi riskli olanlar
• Hayati tehlike arz eden hastalık tedavisi devam eden ve hedef ülkede tedavi imkânı olmayanlar
• İnsan ticareti mağduru olup mağdur destek sürecinden yararlananlar

Deport Kararı Sonrası Yabancıların Hakları

1. Yargı Yolu (İtiraz Hakkı)

• Deport kararına karşı 7 gün içinde, kararın verildiği ilin idare mahkemesine dava açılabilir.
• Mahkeme, başvuruyu 15 gün içinde sonuçlandırır.
• Dava süresince kişi sınır dışı edilemez.

2. Avukat ve Hukuki Destek Hakkı

• Yabancılar, kendi seçecekleri bir avukattan veya baro tarafından atanan ücretsiz avukattan yardım alabilir.
• Avukat, itiraz dilekçesini hazırlar ve dava sürecini takip eder.

3. Sınır Dışı Kararının Geri Alınması Talebi

• Kararın yanlış bilgi, hukuki hata veya yeni gelişen sebeplerle alınması durumunda geri alma başvurusu yapılabilir.
• Evlilik, iş sözleşmesi, ikamet izni gibi statü değişiklikleri dikkate alınır.

4. Gönüllü Geri Dönüş Hakkı

• Yabancıya 15–30 gün süre verilerek ülkeyi kendi isteğiyle terk etme imkânı sağlanabilir.
• Gönüllü çıkış yapanlara daha az giriş yasağı uygulanabilir.

5. Geçici Koruma veya İnsani İkamet Başvurusu

• Savaş, işkence veya ölüm tehdidi riski bulunan yabancılar için geri gönderme yasağı uygulanır.
• Bu kişiler, geçici koruma, insani ikamet veya uluslararası koruma talep edebilir.

İdari Gözetim ve İtiraz Süreci

• Kaçma riski olan, sahte belge kullanan veya kamu güvenliğine tehdit oluşturan yabancılar hakkında idari gözetim kararı alınabilir.
• Bu karara karşı sulh ceza hâkimliğine başvurularak itiraz edilebilir.

Deport Sonrası Türkiye’ye Dönüş

• Deport edilen kişilere 1 ila 5 yıl arasında giriş yasağı uygulanır.
• Giriş yasağının kaldırılması için Göç İdaresi Başkanlığı’na veya ilgili dış temsilciliklere başvurulabilir.

Avukat Desteğinin Önemi

Deport süreci süre ve usul kurallarına tabidir.
Uzman bir göç hukuku avukatı:

• Belgeleri ve delilleri hazırlar
• İtiraz süresini kaçırmaz
• Gerekirse Anayasa Mahkemesi veya AİHM başvurusu yapar

Sonuç

Deport kararı, kişinin yaşamını kökten etkileyen ciddi bir işlemdir. Ancak hukuki hakların bilinmesi ve etkin şekilde kullanılması, sınır dışı kararının iptali veya ertelenmesi sonucunu doğurabilir.
Türkiye’de bu süreçte profesyonel destek almak, hem hak kayıplarını önler hem de yeniden yasal statü kazanma ihtimalini artırır.