Yayınlanma Tarihi:
Trafik ışıkları; araçların, yayaların ve diğer yol kullanıcılarının özellikle kavşaklarda güvenli biçimde hareket edebilmesini sağlar. Kırmızı ışıkta geçilmesi ise yalnızca trafik akışını bozmakla kalmaz; yaya geçitlerinde ve kesişim noktalarında ağır kazalara yol açabilecek ciddi bir tehlike yaratır.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/1-b maddesi, sürücülerin trafik ışıklarına uymamasını idari yaptırıma bağlamaktadır. İhlalin sonucu, olayın nasıl tespit edildiğine ve bir kazaya neden olup olmadığına göre yalnızca para cezası ve ceza puanıyla sınırlı kalmayabilir.
KTK 47/1-b Maddesi Neyi Düzenler?
KTK 47/1-b kapsamında yaptırıma bağlanan davranış şu şekilde ifade edilir:
Kırmızı ışık kuralına uymamak.
Trafik sinyalizasyon sisteminde kırmızı ışık yandığı hâlde durulması gereken yerin geçilmesi ve kavşağa, yaya geçidine veya kesişim alanına girilmesi bu kapsamda değerlendirilir. İncelemede yalnızca aracın kavşak içindeki görüntüsüne değil, durma çizgisini hangi ışık yanarken geçtiğine ilişkin kayıtlara da bakılması önemlidir.
Sürücü, geçiş sırasında ışığın sarı olduğunu ileri sürüyorsa ışık evrelerini ve aracın konumunu gösteren görüntüler belirleyici olabilir. Trafik ışığından farklı olarak levha, cihaz veya yer işaretlemesine aykırılık söz konusuysa KTK 47/1-c kapsamındaki trafik işareti ihlalleri ayrıca değerlendirilmelidir.
2025 Yılı Ceza Tutarı, Ceza Puanı ve Ehliyet İşlemi
2025 yılı Trafik Ceza Rehberi esas alındığında KTK 47/1-b ihlalinin yaptırımları şöyledir:
- İdari para cezası: 1.506 TL
- %25 indirimli ödeme: 1.129,50 TL
- Ceza puanı: 20 puan
- Ehliyet işlemi: Bir yıl içinde üç kez ihlal hâlinde sürücü belgesi geçici olarak alınır.
- Diğer işlemler: Görüş alınması ve psiko-teknik değerlendirme gerekebilir.
Belirtilen para cezası tutarları 2025 yılına aittir. Her kırmızı ışık ihlali için 20 ceza puanı uygulanır. Aynı bir yıllık dönem içinde ihlalin tekrarlanması, para cezasından ayrı olarak sürücü belgesi hakkında işlem yapılmasına neden olabilir.
Kırmızı ışık ihlali sırasında hız sınırı da aşılmışsa eylemler ayrı ayrı tespit edilebilir. Bu durumda kırmızı ışık cezasına ek olarak hız ihlaline ilişkin başka bir idari yaptırım uygulanması mümkündür.
Kırmızı Işık İhlali Nasıl Tespit ve Tebliğ Edilir?
Kırmızı ışık kuralına uyulmadığı farklı denetim araçlarıyla belirlenebilir:
- Trafik ekiplerinin doğrudan tespiti,
- MOBESE veya EDS kayıtları,
- Plaka tanıma sistemleri.
Trafik görevlisinin doğrudan yaptığı tespitte sürücü ve araç bilgileri tutanağa geçirilebilir. Elektronik sistemlerle gerçekleştirilen denetimlerde ise işlem çoğunlukla araç plakası üzerinden oluşturulur ve ceza plaka sahibine tebliğ edilir. Aracı olay tarihinde başka bir kişinin kullandığı iddiası, buna ilişkin belgelerle birlikte itirazda ileri sürülebilir; ancak bu iddia tek başına cezanın mutlaka kaldırılacağı anlamına gelmez.
Elektronik tespitin değerlendirilmesinde fotoğraf veya video kaydının aracı ve plakayı ayırt etmeye elverişli olması önem taşır. Görüntüde ışığın rengi, aracın durma çizgisine göre konumu, kavşağa giriş anı, tespit yeri ve tutanak bilgileri birlikte incelenebilir. Trafik ışığının çalışmadığı, başka bir araç tarafından kapatıldığı ya da sürücünün görüş açısından görünür olmadığı iddia ediliyorsa bu durumu destekleyen kayıtların saklanması yararlı olur.
Ceza e-Devlet üzerinde görülebilir; ancak sistemde görüntülenme ile usulüne uygun elektronik tebligat aynı işlem değildir. Geçerli bir e-tebligat yapılmışsa 15 günlük itiraz süresi elektronik tebliğ tarihi esas alınarak işler. Bu nedenle tebligat kaydı ve tarihi dikkatle kontrol edilmelidir.
İhlalin Kaza ve Sorumluluk Bakımından Sonuçları
Kırmızı ışıkta geçmek yayaların güvenliğini tehdit eder, kavşak içi çarpışma riskini artırır ve trafik akışını bozar. Özellikle farklı yönlerden gelen araçların aynı anda kavşağa girmesi, ağır maddi hasara, yaralanmaya veya ölüme neden olabilir.
Kural ihlali tek başına idari para cezası gerektiren bir kabahat niteliğindedir. Bununla birlikte ihlal sonucunda kaza meydana gelirse olayın özelliklerine göre TCK kapsamında taksirle yaralama veya ölüme sebebiyet verme yönünden soruşturma ve ceza davası gündeme gelebilir. Böyle bir durumda sürücünün ceza muhakemesi bakımından karşılaşabileceği tedbirler, ölümlü veya yaralamalı trafik kazalarında sürücünün hukuki durumu çerçevesinde ayrıca incelenir.
Kazanın maddi zarar doğurması hâlinde kusur değerlendirmesi, kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları ve diğer deliller sigorta sürecinde de önem kazanır. Hasar bildirimi ve tazminat aşamaları hakkında trafik kazası sonrası sigorta sürecine ilişkin açıklamalar dikkate alınabilir.
Kırmızı Işık Cezasına İtiraz Süreci
KTK 47/1-b kapsamında düzenlenen cezaya, tebliğden itibaren 15 gün içinde itiraz edilebilir. Başvuru, trafik cezasının uygulandığı yerdeki Sulh Ceza Hakimliğine yapılır. Sürenin hesaplanmasında cezanın düzenlendiği gün değil, usulüne uygun tebliğ tarihi önemlidir.
İtirazda ileri sürülebilecek başlıca hususlar şunlardır:
- Aracın kırmızı ışıkta geçmediğini gösteren görüntü veya kayıt bulunması,
- Aracı ceza tarihinde araç sahibinden başka bir kişinin kullandığının belgelenmesi,
- Trafik ışığının çalışmaması, görünmemesi veya tespitin hatalı olması,
- Aracın ışık kırmızıya dönmeden önce durma çizgisini geçtiğini gösteren kayıt bulunması.
Başvuru dilekçesine ceza tutanağı, tebligat belgesi, araç ve sürücü bilgileri ile iddiayı destekleyen fotoğraf, video veya diğer belgeler eklenebilir. Elektronik denetim kaydı başvurucuda bulunmuyorsa ilgili kayıtların incelenmesi talep edilebilir. İtirazın kabul edilip edilmeyeceği, tutanak ile sunulan delillerin birlikte değerlendirilmesine bağlıdır.
Aracı başka bir kişinin kullandığı, ışığın sarı olduğu veya sinyalizasyonun arızalı bulunduğu yönündeki açıklamalar mümkün olduğunca somut delille desteklenmelidir. Yalnızca genel bir itirazda bulunulması, cezanın iptalini kendiliğinden sağlamaz.
Sık Sorulan Sorular
Kırmızı ışıkta geçmenin 2025 yılı cezası ne kadar?
İdari para cezası 1.506 TL’dir. %25 erken ödeme indirimi uygulanması hâlinde tutar 1.129,50 TL olur.
İhlal nedeniyle kaç ceza puanı verilir?
Her kırmızı ışık ihlalinde sürücüye 20 ceza puanı uygulanır.
Bir yıl içinde üç kez kırmızı ışık ihlali yapılırsa ehliyet alınır mı?
Evet. Aynı bir yıllık dönem içinde üç kez ihlal hâlinde sürücü belgesi geçici olarak geri alınır. Görüş ve psiko-teknik değerlendirme de gerekebilir.
MOBESE veya EDS ile kesilen cezaya itiraz edilebilir mi?
Evet. Görüntülerin ihlali açık biçimde gösterip göstermediğinin incelenmesi için Sulh Ceza Hakimliğine başvurulabilir.
Işık sarıyken geçtiğim hâlde ceza geldiyse ne yapılabilir?
Aracın durma çizgisini geçtiği sıradaki ışık evresini gösteren kayıtlar varsa bunlar itiraz dilekçesiyle sunulabilir.
Kırmızı ışıkta geçmek suç mudur?
Tek başına idari para cezası gerektiren bir kabahattir. Ancak ihlal nedeniyle yaralanmalı veya ölümlü kaza meydana gelirse ceza soruşturması ve dava açılması mümkündür.
Plaka bana ait, fakat aracı başka biri kullanıyordu. Ne yapabilirim?
Cezaya itiraz ederek olay tarihinde aracı kullanan kişiyi ve bu iddiayı destekleyen belgeleri bildirebilirsiniz. Değerlendirme, sunulan delillere göre yapılır.
Kırmızı ışık ve radar cezası birlikte uygulanabilir mi?
Aynı geçiş sırasında hız ihlali de tespit edilmişse kırmızı ışık cezasına ek olarak hız ihlali nedeniyle ayrı ceza uygulanabilir.
Ceza e-Devlet’te görünüyor ancak tebligat ulaşmadıysa ne yapılmalı?
Tebligat kayıtları kontrol edilmelidir. Usulüne uygun e-tebligat geçerlidir ve 15 günlük itiraz süresi elektronik tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Kırmızı ışık cezası sigorta primini etkiler mi?
Çok sayıda trafik ihlali sigorta şirketleri tarafından değerlendirmeye alınabilir. Bu nedenle ihlal, sigorta primi üzerinde dolaylı bir etki doğurabilir.