Yayınlanma Tarihi:
Evlilik birliği, sadece duygusal bir bağ değil, aynı zamanda ekonomik ve malî bir ortaklıktır. Türk Medeni Kanunu, bu ortaklığı düzenleyebilmek adına eşlere, evlenmeden önce veya evlilik süresi içinde mal rejimi belirleme hakkı tanımaktadır. Mal rejimi sözleşmesi, eşlerin evlilik süresince ve sonrasında mal varlıklarının yönetimini, paylaşımını ve hak sahipliğini düzenleyen hukuki bir belgedir.
Bu makalede, mal rejimi sözleşmesinin ne olduğu, ne zaman ve nasıl yapılabileceği, hangi türleri kapsadığı ve bu rejimlere göre hazırlanabilecek sözleşme örnekleri detaylı şekilde incelenecektir.
Mal rejimi, eşler arasında evlilik süresince edinilen malların kime ait olduğunu, bu malların nasıl kullanılacağını ve evlilik sona erdiğinde nasıl paylaşılacağını belirleyen hukukî sistemdir.
Türk Medeni Kanunu’na göre dört tür mal rejimi bulunmaktadır:
Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi (yasal rejim)
Mal Ayrılığı Rejimi
Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi
Mal Ortaklığı Rejimi
Eşler herhangi bir seçim yapmazlarsa, evliliklerinde edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Ancak taraflar dilerlerse, diğer rejimlerden birini noter huzurunda düzenleyecekleri bir sözleşme ile tercih edebilirler.
Mal rejimi sözleşmesi, iki farklı zaman diliminde yapılabilir:
Evlilikten önce: Evlilik başvurusundan önce noterde hazırlanabilir. Bu durumda, evlilik gerçekleştikten itibaren sözleşme yürürlüğe girer.
Evlilik sırasında: Evlendikten sonra da taraflar istedikleri zaman notere başvurarak mevcut mal rejimini değiştirebilirler. Ancak bu değişiklik, yapıldığı tarihten itibaren hüküm doğurur ve geçmişe etkili olmaz.
Not: Mal rejimi sözleşmeleri, noterlik kanununa göre resmî şekilde düzenlenmelidir. Basit yazılı beyanlar hukuki geçerlilik taşımaz.
Mal rejimi sözleşmesinde aşağıdaki unsurlar yer almalıdır:
Tarafların kimlik bilgileri
Hangi mal rejiminin seçildiği
Mal rejiminin kapsamı (kişisel mallar, edinilmiş mallar, gelirler vb.)
Geçerlilik tarihi
Tarafların açık irade beyanı ve imzaları
Noter onayı
Aşağıda, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen her bir mal rejimine ilişkin örnek sözleşme metinleri yer almaktadır.
Mal Ayrılığı Rejimi, eşlerin mal varlıklarının tamamen birbirinden bağımsız olduğu bir rejimdir. Her eş, yalnızca kendi malvarlığı üzerinde tasarruf hakkına sahiptir.
Sözleşme Örneği:
Mal Rejimi Sözleşmesi (Mal Ayrılığı Rejimi)
Taraflar, Türk Medeni Kanunu’nun 242. ve devamı maddeleri gereğince, aralarında mal ayrılığı rejimini uygulamak hususunda anlaşmışlardır.
Taraflar, evlilik süresince edinecekleri her türlü mal varlığının, yalnızca kendilerine ait olacağını kabul ve beyan eder.
Eşler, birbirlerinin mal varlıkları üzerinde hiçbir şekilde hak, alacak veya tasarruf iddiasında bulunmayacaklardır.
Mal ayrılığı rejimi, bu sözleşmenin noter huzurunda imzalandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.
Taraflar, Türk Medeni Kanunu hükümleri çerçevesinde bu sözleşmeyi özgür iradeleriyle imzaladıklarını kabul ederler.
Bu rejimde, evlilik süresince edinilen mallar taraflar arasında paylaşılır; kişisel mallar ise ayrıdır.
Sözleşme Örneği:
Mal Rejimi Sözleşmesi (Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi)
Taraflar, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 244. ve devamı maddeleri uyarınca paylaşmalı mal ayrılığı rejimini kabul etmişlerdir.
Taraflar, evlilik süresince edinecekleri mal varlıklarının kişisel ya da edinilmiş mal olup olmadığını kayıt altına alacaklardır.
Boşanma, ölüm veya mal rejiminin sona ermesi halinde, sadece edinilmiş mallar paylaşılacak; kişisel mallar paylaşım dışında tutulacaktır.
Kişisel mallar: Evlilik öncesi edinilen mallar, miras ve bağış yoluyla kazanılanlar, kişisel kullanım eşyalarıdır.
Taraflar, bu rejimin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren eşitlik ve dürüstlük ilkeleri doğrultusunda hareket edeceklerini beyan ederler.
Mal ortaklığı rejiminde, belirli mallar tarafların ortak mal varlığını oluşturur. Her iki eş, bu mallar üzerinde eşit hakka sahiptir.
Sözleşme Örneği:
Mal Rejimi Sözleşmesi (Mal Ortaklığı Rejimi)
Taraflar, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 256. ve devamı hükümleri uyarınca aralarında mal ortaklığı rejiminin uygulanmasını kabul etmişlerdir.
Evlilik birliği süresince edinilen tüm mallar, ortak mal sayılacaktır.
Taraflar, bu mallar üzerinde birlikte tasarruf hakkına sahiptir.
Ortaklık mallarına ait borçlar da birlikte üstlenilecektir.
Boşanma, ölüm veya diğer sona erme hallerinde, ortak mallar eşit şekilde paylaşılacaktır.
Bu rejim yasal mal rejimidir, ancak bazı ek düzenlemelerle kişisel malların kapsamı netleştirilebilir.
Sözleşme Örneği:
Mal Rejimi Düzenlemesi (Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi)
Taraflar, evliliklerinde yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimini benimsemektedir. Bu sözleşme ile aşağıdaki ek düzenlemeleri yapmaktadır:
Taraflar, evlilik öncesi sahip oldukları tüm mal varlıklarının kişisel mal olduğunu kabul eder.
Miras veya bağış yoluyla elde edilecek tüm mallar, kişisel mal sayılacaktır.
Edinilmiş mallar, boşanma veya ölüm halinde eşit şekilde paylaşılacaktır.
Kişisel malların gelirleri (örneğin kira, faiz) edinilmiş mal sayılacak ve ortak paylaşılacaktır.
Noter huzurunda düzenlenmelidir.
Taraflarca bizzat imzalanmalıdır.
Tarafların iradelerinin serbestçe açıklandığı belgelenmelidir.
Evlilikten önce yapıldıysa evlenmeyle birlikte yürürlüğe girer.
Evlilik sırasında yapıldıysa, yapıldığı tarihten itibaren hüküm doğurur.
Mal rejimi sözleşmeleri, evlilik süresince eşler arasında doğabilecek mal paylaşımı uyuşmazlıklarını önlemek açısından son derece önemlidir. Her bireyin ekonomik haklarının korunması, mal varlığının güvence altına alınması ve muhtemel boşanma süreçlerinde adil bir paylaşımın sağlanması açısından etkili bir hukuki mekanizmadır.
Mal rejimi tercihi yapılmadan evlilik birliğine başlanması durumunda, yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma rejimi otomatik olarak uygulanır. Ancak taraflar bu düzenlemeyi yeterli görmüyorsa, yukarıda örnekleri verilen sözleşmelerden birini noter huzurunda düzenleyerek ihtiyaçlarına uygun bir mal rejimi belirleyebilirler.
Mal rejimi sözleşmesi evlilikten sonra yapılabilir mi?
Evet. Evlilikten sonra noter huzurunda yapılabilir. Ancak geçmişe dönük etkisi olmaz, yapıldığı tarihten itibaren geçerli olur.
Evlilik sırasında mal rejimi değiştirilebilir mi?
Evet, eşler istedikleri zaman mal rejimini değiştirebilir. Noter huzurunda yeni bir sözleşme yapılması gerekir.
Mal rejimi sözleşmesi geçerli olması için noter şart mı?
Evet. Geçerli olması için sözleşmenin noter huzurunda düzenlenmiş olması zorunludur.
Mal rejimi sözleşmesinde neleri düzenleyebilirim?
Mal varlıklarının paylaşımı, kişisel ve edinilmiş malların kapsamı, borçlardan sorumluluk gibi pek çok konu sözleşmeyle düzenlenebilir.
Mal rejimi sözleşmesi boşanma davasında etkili olur mu?
Evet. Taraflar arasında önceden yapılmış bir mal rejimi sözleşmesi varsa, mal paylaşımı bu sözleşme esas alınarak yapılır.
© 2025 Av. Sinan Akalın Tüm Hakları Saklıdır.
AYZ Bilgisayar ve Yazılım tarafından geliştirilmiştir.