KTK 36/3-a - Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası

KTK 36/3-a Neyi Düzenler?

Karayolları Trafik Kanunu’nun 36. maddesi, motorlu araçların yalnızca sürücü belgesine sahip kişiler tarafından kullanılabileceğini düzenler. 36/3-a bendi, sürücü belgesi olmayan bir kişinin araç kullanması durumunu doğrudan idari para cezasına bağlamaktadır.

“Sürücü belgesi olmayan kişilerin motorlu araç kullanmaları yasaktır.”

Bu düzenleme hem trafik güvenliğini sağlamak hem de sürücülük yeterliliği olmayan kişilerin yollarda tehlike oluşturmasının önüne geçmek amacıyla getirilmiştir.

2025 Yılı KTK 36/3-a Ceza Tutarı

Ehliyetsiz motorlu araç kullanan kişiye uygulanacak ceza:

• İdari Para Cezası: 18.677 TL

• %25 İndirimli (15 gün içinde ödenirse): 14.007,75 TL

Bu ceza, ehliyetsiz sürücüye bizzat uygulanır. Ancak kanun bu noktada yalnızca sürücüyü değil, araç sahibini de sorumlu tutmaktadır.

Araç Sahibine de Ceza Kesilir mi?

Evet. Eğer aracı kullanan kişi araç sahibi değilse, bu durumda araç sahibine de aynı miktarda ceza kesilir.

“Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, ayrıca aracının kullanılmasına izin veren sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenir.”

Bu düzenleme ile araç sahiplerinin sorumsuz davranarak ehliyetsiz kişilere araç vermesi engellenmek istenmiştir.

Ayrıca Ne Tür Yaptırımlar Uygulanabilir?

• Ehliyetsiz kişi kaza yaparsa, sigorta şirketi zararı karşılamaz. Tüm tazminat şahsi sorumlulukla karşılanır.

• Kazada ölüm veya yaralama varsa, ehliyetsiz sürücü hakkında TCK kapsamında taksirle yaralama veya ölüme sebebiyet verme suçlarından dava açılabilir.

• Araca trafikten men işlemi uygulanabilir.

Sürücü Belgesi Olmayan Kişi Kimdir?

• Hiç ehliyeti olmayan (hiç kursa gitmemiş veya sınavdan geçmemiş),

• Ehliyeti geri alınmış veya iptal edilmiş kişiler bu madde kapsamında değerlendirilir.

• Geçici belgelerle süre dolmuşsa ve yenilenmemişse, yine bu madde kapsamında ceza uygulanabilir.

Cezaya Nasıl İtiraz Edilir?

Cezanın haksız yere düzenlendiği düşünülüyorsa, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz edilebilir.

İtiraz için sunulabilecek belgeler:

• O anda sürücünün aracı kullanmadığını ispatlayan kamera veya tanık beyanları

• Araç sahibinin izin vermediğine dair yazılı veya elektronik deliller

• Ehliyetin geçerli olduğuna dair belge (e-Devlet, EGM sistemi ekran görüntüsü)

Araç Sahipleri Dikkat!

Sürücüye aracı verirken mutlaka aşağıdaki soruları sormalısınız:

• Ehliyetin var mı?

• Ehliyetin geçerli mi?

• Uyuşturucu veya alkol sebebiyle el konulmuş olabilir mi?

• Daha önce ehliyetine ceza puanı dolumu nedeniyle işlem yapılmış mı?

Aksi takdirde siz araçta bulunmasanız bile aynı miktarda para cezası sizin adınıza da kesilir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Sürücü ehliyetini evde unutmuşsa bu maddeye girer mi?
Hayır. Ehliyeti olan ancak yanında olmayan kişi için farklı bir düzenleme vardır (KTK 39). 36/3-a, hiç ehliyeti olmayanları kapsar.

2. Araç sahibi izin vermemişse yine ceza alır mı?
İtiraz hakkınız vardır. Ancak ispat yükümlülüğü sizdedir. "İzin vermedim" beyanı yeterli olmayabilir, yazılı belge, mesaj kaydı, kamera vb. delil gereklidir.

3. Ceza puanı uygulanır mı?
Hayır. Bu maddeye göre ceza puanı verilmez, doğrudan para cezası uygulanır.

4. Aynı kişi tekrar ehliyetsiz araç kullanırsa ne olur?
Tekrar eden fiillerde savcılık devreye girer ve TCK kapsamında kamu davası açılabilir.

5. Ehliyetsiz kişi kazaya karışırsa sigorta öder mi?
Hayır. Sigorta şirketi, ehliyetsiz araç kullanımını teminat dışı kabul eder. Zarar şahsen sürücüden tahsil edilir.