Zimmet Suçu ve Cezası - 2025

Kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle kendilerine teslim edilen malları veya paraları şahsi çıkarları doğrultusunda kullanmaları ya da başkasına kazanç sağlamaları, hukuk düzeni tarafından ağır şekilde cezalandırılan fiillerdendir. Bu tür eylemler, "zimmet suçu" olarak Türk Ceza Kanunu’nda özel olarak düzenlenmiş ve kamu hizmetine olan güvenin korunması amacıyla ağır yaptırımlara bağlanmıştır.

Bu yazıda, zimmet suçu nedir, hangi durumlarda oluşur, cezası ne kadardır, etkin pişmanlık uygulanabilir mi, cezada indirim yapılabilir mi gibi sorulara 2025 yılı itibarıyla güncel mevzuat çerçevesinde yanıt verilecek; ayrıca Yargıtay uygulamasına da değinilecektir.

Zimmet Suçu Nedir?

Zimmet suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 247. maddesinde düzenlenmiş olup, görev nedeniyle teslim edilen veya gözetimi kamu görevlisine bırakılan malın, bu kişi tarafından kendisinin veya bir başkasının yararına kullanılmasını ifade eder.

Bu suçun temel unsurları şunlardır:

• Fail yalnızca kamu görevlisi olabilir.

• Suça konu mal, kamu görevlisine görev nedeniyle teslim edilmiş veya onun koruma/gözetim yükümlülüğü altında olmalıdır.

• Malın, fail tarafından kendisine veya üçüncü kişiye mal edilmesi gerekir.

TCK Madde 247 – Zimmet Suçunun Yasal Düzenlemesi

(1) Görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçiren kamu görevlisi, 5 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Suçun, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(3) Zimmet suçunun, malın geçici bir süre kullanıldıktan sonra iade edilmek üzere işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilebilir.

Zimmet Suçunun Türleri

1. Basit zimmet: Failin malı doğrudan zimmetine geçirmesi.

2. Nitelikli zimmet: Hileli davranışlarla suçun gizlenmeye çalışılması.

3. Kullanma zimmeti: Malın geçici süre kullanıldıktan sonra iade edilmek amacıyla zimmete geçirilmesi.

Zimmet Suçunda Cezai Sorumluluk

• Asgari ceza 5 yıl, azami ceza 12 yıldır.

• Eğer fail hileli yöntemler ile suçun ortaya çıkmasını engellemeye çalışırsa ceza yarı oranında artırılır.

• Mal geçici olarak kullanılmış ve sonra iade edilmişse ceza yarı oranına kadar indirilebilir.

TCK Madde 248 – Etkin Pişmanlık Uygulaması

Etkin pişmanlık, failin devletle iş birliği yaparak zararı telafi etmesi karşılığında cezai indirim sağlayan bir kurumdur. Zimmet suçunda etkin pişmanlık düzenlemesi geniş tutulmuştur:

Soruşturma başlamadan önce:
Mal aynen iade edilirse veya zarar tamamen tazmin edilirse cezanın üçte ikisi indirilir.

Kovuşturma başlamadan önce (dava açıldıktan önce):
Gönüllü olarak mal iade edilir veya zarar tazmin edilirse cezanın yarısı indirilir.

Hükümden önce:
Etkin pişmanlık sağlanırsa cezanın üçte biri indirilir.

Zimmet Suçunda Görevli Mahkeme ve Yargılama Usulü

• Görevli mahkeme: Ağır Ceza Mahkemesi

• Suçun türüne göre memuriyetin sona erdirilmesi, mal varlığına el konulması, kamu haklarından mahrumiyet gibi ek yaptırımlar da söz konusu olabilir.

Zimmet Suçunun Şikâyete Tabi Olup Olmadığı

Hayır, zimmet suçu şikâyete tabi değildir. Cumhuriyet Savcılığı bu suçu re’sen soruşturur.

Zimmet Suçuna İlişkin Yargıtay Uygulamasından Örnekler

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, kamu kurumuna ait nakit paranın veznede eksik çıkmasını zimmet suçu kapsamında değerlendirmiştir.

• Yargıtay 5. Ceza Dairesi, emanetteki araca ait satış bedelinin memur tarafından kişisel hesabına geçirilmesini nitelikli zimmet suçu olarak değerlendirmiştir.

SSS – Sıkça Sorulan Sorular

Zimmet suçu kimler tarafından işlenebilir?

Sadece kamu görevlileri tarafından işlenebilir. Özel sektör çalışanı bu suçu işlemişse, zimmet değil, güveni kötüye kullanma suçu gündeme gelir.

Dava açılmadan önce zararı ödersem yine de ceza alır mıyım?

Evet, ancak etkin pişmanlık indirimi uygulanır. Soruşturmadan önce ödeme yapılırsa cezanız üçte iki oranında indirilebilir.

Zimmete geçirilen mal geri verilirse suç oluşmaz mı?

Suç oluşur. Ancak malın iadesi sadece cezada indirim sebebi olabilir.

Zimmet suçu memuriyetten çıkarılma sebebi midir?

Evet. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre zimmet suçu memuriyete son verilmesini gerektirir.

Zimmetle suçlanan memur hemen görevden alınır mı?

Genellikle idari soruşturma sonucu geçici olarak görevden uzaklaştırılabilir. Kesin mahkûmiyet sonrası memuriyet sona erer.

Kullanma zimmeti nedir?

Malın sahiplenilmeksizin, geçici olarak fayda sağlamak amacıyla zimmete geçirilmesidir. Ceza indirimi gündeme gelebilir.

Zimmet suçu zaman aşımı süresi ne kadardır?

Türk Ceza Kanunu’na göre 15 yıl zaman aşımı süresi uygulanır.

Savcılık soruşturmasında malın değeri önemli midir?

Evet. Zararın miktarı, ceza miktarını ve nitelikli zimmetin varlığını etkileyebilir.

Zimmet suçu için hangi deliller gerekir?

Belge, banka kayıtları, tanık beyanı, denetim raporları, kamera görüntüleri gibi somut veriler gereklidir.

Ölen memurun zimmetinden dolayı mirasçılar sorumlu tutulur mu?

Hayır. Ceza sorumluluğu şahsidir. Ancak haksız kazançla edinilen malvarlığı müsadere edilebilir.

Sonuç ve Hukuki Değerlendirme

Zimmet suçu, kamu görevlisinin devletin veya halkın malına duyduğu güveni kötüye kullanması anlamına gelir. Bu suç, sadece devlete değil, tüm topluma karşı işlenmiş kabul edilir. Bu nedenle hem cezai yaptırımı ağırdır hem de ahlaki ve mesleki yönden ciddi sonuçlara yol açar. 2025 yılı itibarıyla bu suç türüyle mücadele için denetimler sıklaştırılmış, yargı uygulamaları istikrara kavuşmuştur.

Zimmet suçu ile suçlanan kamu görevlilerinin, savunma stratejilerini uzman ceza avukatlarıyla birlikte planlamaları önemlidir. Aynı şekilde, zarar gören kamu kurumları da etkili bir şekilde delillendirme ve dava takibi yapmalıdır.

📌 Daha fazla bilgi için hukuk ofisimizle iletişime geçebilir, profesyonel danışmanlık alabilirsiniz.
Web sitemizi ziyaret edin: https://sinanakalin.av.tr
İletişim sayfamız: https://sinanakalin.av.tr/iletisim