Cinsel Taciz (TCK 105) – Türk Ceza Kanunu

Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen cinsel taciz suçu, bireyin cinsel dokunulmazlığına karşı işlenen ve fiziksel temas içermeyen suçlar kategorisindedir. Günümüzde sosyal medyanın ve dijital iletişimin yaygınlaşmasıyla birlikte, "elektronik haberleşme araçları" yoluyla işlenen taciz vakaları da sıkça gündeme gelmektedir.

Bu yazıda; TCK 105 bağlamında cinsel taciz suçunun tanımı, cezai yaptırımları, ağırlaştırıcı nedenleri ve hukuki süreci detaylıca incelenmiştir.

Cinsel Taciz Suçu Nedir?

Cinsel taciz; bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal etmeden (dokunmadan), cinsel amaçlı olarak söz, yazı, işaret veya davranışlarla rahatsız edilmesidir. Eğer eylem fiziksel temas içerirse, suçun niteliği değişerek "Cinsel Saldırı" suçuna dönüşür.

TCK 105/1 maddesine göre suçun temel şekli şu şekilde tanımlanmıştır:

"Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına, fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur."

Burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, suçun "cinsel amaç" taşımasıdır. Hakaret içeren sözler cinsel taciz kapsamına girmezken, cinsel arzu tatmini veya mağduru cinsel yönden rahatsız etme amacı taşıyan eylemler bu suçu oluşturur.

Cinsel Taciz Suçunun Cezası

Suçun basit hali (temel şekli) için öngörülen ceza:

• Yetişkinlere karşı: 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası.

• Çocuklara karşı: 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası.

Suçun basit hali takibi şikayete bağlı suçlardandır. Mağdur şikayetçi olmazsa soruşturma açılmaz.

Cinsel Taciz Suçunun Nitelikli Halleri (Cezayı Artıran Sebepler)

Kanun koyucu, suçun işleniş biçimine, failin konumuna veya kullanılan araca göre cezada artırım öngörmüştür. TCK 105/2 maddesi uyarınca, aşağıdaki durumlarda verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Bu ağırlaştırıcı haller şunlardır:

1. Kamu Görevi veya Hizmet İlişkisi: Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması.

2. Aile İçi İlişki: Aile bireyleri arasındaki güven ilişkisinin zedelenmesi suretiyle işlenmesi.

3. Vasi, Eğitici, Bakıcı Tarafından İşlenmesi: Koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler (öğretmen, vasi, bakıcı vb.) tarafından işlenmesi.

4. Aynı İşyerinde Çalışma: İş arkadaşlığının sağladığı kolaylıktan faydalanılarak işlenmesi.

5. Elektronik Haberleşme (Mesajla Taciz): Posta veya elektronik haberleşme araçlarının (WhatsApp, Instagram, SMS, E-posta vb.) sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle işlenmesi.

6. Teşhir Suretiyle: Failin cinsel organını göstermesi gibi teşhir eylemleriyle işlenmesi.

Önemli Not: Eğer bu eylemler nedeniyle mağdur; işini bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa, verilecek ceza bir yıldan az olamaz.

Sosyal Medya ve Mesaj Yoluyla Cinsel Taciz

Günümüzde en sık karşılaşılan cinsel taciz türü, TCK 105/2-d bendinde belirtilen "elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak" suretiyle işlenen suçtur.

Bir kişiye rızası dışında;

• Cinsel içerikli mesajlar atmak,

• Cinsel içerikli fotoğraflar veya videolar göndermek,

• Sosyal medya üzerinden ısrarlı cinsel tekliflerde bulunmak,

Cinsel taciz suçunun nitelikli halini oluşturur ve cezası yarı oranında artırılır. Bu tür davalarda ekran görüntüleri, IP kayıtları ve telefon dökümleri önemli delil niteliği taşır.

Cinsel Taciz Suçunda Şikayet ve Zamanaşımı

Cinsel taciz suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak mağdurun şikayetine bağlıdır.

• Şikayet Süresi: Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayetçi olmalıdır.

• Uzlaşma: Cinsel taciz suçu, uzlaşma kapsamında olan suçlardandır (çocuğa karşı işlenenler vb. istisnalar hariç). Yargılama aşamasından önce dosya Uzlaştırma Bürosu'na gönderilir.

Ancak, suçun nitelikli hallerinden bazıları veya mağdurun çocuk olması durumunda şikayet şartı aranmaksızın kamu davası olarak görülebilir.

Cinsel Taciz Davalarında Ceza Avukatı ile Çalışmanın Önemi

Cinsel taciz suçu, ispatın zor olduğu ve hassas dengelerin bulunduğu suç tiplerinden biridir. Genellikle tanık olmayan ortamlarda veya dijital mecralarda gerçekleşen bu eylemlerde, delillerin toplanması ve hukuki nitelendirme hayati önem taşır.

Soruşturma ve kovuşturma aşamalarında uzman bir ceza avukatı ile çalışmak şu nedenlerle gereklidir:

• Suç Vasfının Belirlenmesi: Eylemin "cinsel taciz" mi yoksa daha ağır bir suç olan "cinsel saldırı" mı olduğunun tespiti hukuki teknik bilgi gerektirir. Yanlış nitelendirme, sanığın hak ettiğinden çok daha ağır bir ceza almasına neden olabilir.

• Delillerin Toplanması: Özellikle mesaj yoluyla işlenen suçlarda; HTS kayıtları, IP adresleri, ekran görüntüleri ve dijital materyallerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi ve mahkemeye sunulması gerekir.

• İfade Süreci: Karakol veya savcılık aşamasında verilen ilk ifadeler, davanın seyrini doğrudan etkiler. Mağdur için kendisini doğru ifade etmek, şüpheli içinse suçsuzluğunu veya olayın gerçek mahiyetini ispatlamak adına avukat desteği şarttır.

• Hak Kaybının Önlenmesi: Hapis cezası riski taşıyan bu davalarda, usul hataları yapmamak ve etkin pişmanlık, erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) gibi lehe hükümlerden faydalanabilmek için sürecin profesyonelce yönetilmesi gerekir.

Gerek mağdur vekili gerekse sanık müdafii olarak süreci bir ceza avukatı ile yürütmek, adaletin yerini bulması ve telafisi güç zararların önlenmesi açısından en doğru adımdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Cinsel taciz ile cinsel saldırı arasındaki fark nedir? Cinsel taciz temas içermeyen (sözlü, yazılı, davranışsal) eylemlerdir. Cinsel saldırı ise vücut dokunulmazlığını ihlal eden (temas içeren) eylemlerdir.

İşyerinde cinsel taciz mobbing sayılır mı? Cinsel taciz, mobbingden (bezdiri) farklıdır ancak mobbingin bir parçası olarak da gerçekleşebilir. İşyerinde cinsel taciz hem ceza hukukunun hem de iş hukukunun (haklı fesih sebebi) konusudur.

Delil yetersizliği durumunda ne olur? Cinsel suçlar genellikle tanık olmayan ortamlarda işlenir. Yargıtay, mağdurun tutarlı, çelişkisiz ve hayatın olağan akışına uygun beyanlarını, yan delillerle desteklendiğinde (örneğin mesaj kayıtları, psikolojik raporlar) esas alabilmektedir.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Cinsel taciz suçu, hapis cezası öngören ciddi bir yargılama gerektirdiğinden, soruşturma ve kovuşturma aşamalarında uzman bir ceza avukatından hukuki destek alınması hak kaybı yaşanmaması adına önem arz etmektedir.