Suça Sürüklenen Çocuk (SSÇ) Nedir?

SSÇ, "Suça Sürüklenen Çocuk" ifadesinin kısaltmasıdır. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu (ÇKK) kapsamında; kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuğa SSÇ denir.

Hukukumuzda "suçlu çocuk" tabiri kullanılmaz. Bunun nedeni, çocuğun suç işleme kastının yetişkinler gibi değerlendirilemeyeceği ve çevresel faktörlerin etkisiyle suça itildiği gerçeğidir.

Yaş Gruplerına Göre Ceza Ehliyeti

Türk Ceza Kanunu (TCK), çocukların cezai sorumluluğunu yaş gruplarına göre üç kategoride değerlendirir. Çocuğun işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği bu gruplara göre belirlenir:

1. 0-12 Yaş Grubu (12 Yaşını Doldurmamış Olanlar)

Bu gruptaki çocukların cezai ehliyeti yoktur. İşledikleri fiil ne olursa olsun (cinayet, hırsızlık vb.), bu çocuklar hakkında ceza kovuşturması yapılamaz ve ceza verilemez. Ancak, çocuk hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler (aileye teslim, kuruma yerleştirme vb.) uygulanabilir.

2. 12-15 Yaş Grubu (12-15 Yaş Arasındakiler)

Bu yaş aralığındaki çocuklar için kritik nokta "Farik ve Mümeyyiz" olup olmadıklarıdır. Yani, çocuk işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabiliyor mu? Davranışlarını yönlendirme yeteneği gelişmiş mi?

• Algılama yeteneği yoksa: Ceza verilmez, güvenlik tedbirleri uygulanır.

• Algılama yeteneği varsa: İndirimli ceza uygulanır. Bu tespit için genellikle Adli Tıp veya uzman pedagog raporu alınır.

3. 15-18 Yaş Grubu (15-18 Yaş Arasındakiler)

Bu gruptaki çocukların isnat yeteneğinin tam olduğu kabul edilir, ancak yaş küçüklüğü nedeniyle cezalarında indirim yapılır. Yetişkinlere göre daha az ceza alırlar ve infaz rejimleri farklıdır.

SSÇ Soruşturma ve Yargılama Sürecindeki Önemli Farklar

Bir çocuk suça sürüklendiğinde, süreç yetişkinlerden çok daha titiz yürütülür:

• Kelepçe Yasağı: Kural olarak çocuklara kelepçe takılamaz.

• Savcı Görüşmesi: Çocuğun ifadesi kolluk kuvvetleri (polis/jandarma) tarafından değil, bizzat Cumhuriyet Savcısı tarafından alınmalıdır.

• Zorunlu Müdafi (Avukat): Çocuk kendini savunamayacak durumda kabul edildiğinden, istemese dahi kendisine bir avukat (müdafi) atanması zorunludur.

• Gizlilik: Çocuk mahkemelerindeki duruşmalar kapalı yapılır. Görüntü veya kimlik bilgileri basında paylaşılamaz.

• Çocuk Mahkemeleri: Yargılama, genel mahkemelerde değil, varsa Çocuk Mahkemelerinde veya Çocuk Ağır Ceza Mahkemelerinde yapılır.

Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler Nelerdir?

Mahkemeler, hapis cezasını en son çare olarak görür. Öncelik, çocuğun topluma kazandırılmasıdır. Bu kapsamda hakim şu tedbirlere hükmedebilir:

• Danışmanlık Tedbiri: Çocuğun yetiştirilmesi konusunda aileye rehberlik edilmesi.

• Eğitim Tedbiri: Çocuğun bir eğitim kurumuna devam etmesinin sağlanması.

• Bakım Tedbiri: Çocuğun bakımından sorumlu olanların görevini yerine getirememesi halinde çocuğun koruma altına alınması.

• Sağlık Tedbiri: Çocuğun fiziksel veya ruhsal tedavisi (bağımlılık tedavisi vb.).

• Barınma Tedbiri: Barınma yeri olmayan çocuklar için uygun yer sağlanması.

Suça sürüklenen çocuklar hakkındaki süreç, uzmanlık gerektiren hassas bir alandır. Çocuğun geleceğinin kararmaması ve sicilinin olumsuz etkilenmemesi için sürecin başından itibaren uzman bir ceza avukatı ile takip edilmesi hayati önem taşır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Çocuğum 11 yaşında bir suç işledi, hapis cezası alır mı? Hayır, Türk Ceza Kanunu'na göre 12 yaşını doldurmamış çocukların cezai ehliyeti yoktur. Bu çocuklar hakkında hapis cezası verilemez ve ceza yargılaması yapılamaz. Ancak mahkeme, çocuk ve aile hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirler (eğitim, danışmanlık vb.) uygulayabilir.

2. SSÇ ifadesi ne zaman polise verilir? Çocuk Koruma Kanunu gereği, suça sürüklenen çocukların ifadesi kolluk kuvvetleri (polis veya jandarma) tarafından alınamaz. İfade alma yetkisi sadece Cumhuriyet Savcısı'na aittir. Çocuğun ifadesi alınırken yanında zorunlu olarak bir avukat ve gerekirse sosyal çalışma görevlisi bulunmalıdır.

3. 18 yaş altı işlenen suçlar adli sicile (sabıka kaydına) işler mi? Çocukların işlediği suçlar adli sicil kaydına işlenir ancak bu kayıtlar herkes tarafından görülemez. Çocuklara ait adli sicil kayıtları; sadece mahkemeler, savcılıklar ve belirli resmi kurumlar tarafından soruşturma/kovuşturma kapsamında görülebilir. Özel iş başvurularında istenen "sabıka kaydı" belgelerinde genellikle bu kayıtlar görünmez.

4. Çocuğumun mahkemesinde avukat tutmak zorunda mıyız? Evet, suça sürüklenen çocukların yargılandığı davalarda avukat (müdafi) bulunması yasal bir zorunluluktur. Ailenin özel bir avukat tutacak maddi durumu yoksa, Baro tarafından çocuğa ücretsiz bir avukat atanır.

5. Çocuk Mahkemesi kararlarına itiraz edilebilir mi? Evet, Çocuk Mahkemesi veya Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen kararlara karşı, kararın tebliğinden veya tefhiminden (yüze karşı okunmasından) itibaren yasal süre içinde İstinaf veya Temyiz kanun yollarına başvurulabilir.

Ceza Avukatı Mersin İletişim Bilgileri

🌐 Web sitemizi ziyaret edin: sinanakalin.av.tr
📩 E-posta: info@sinanakalin.av.tr
📱 Telefon: +90 (507) 895 2874
📍 Adres: Mahmudiye Mah. Kuvayi Milliye Cad. Gökdelen İş Merkezi Kat: 11 Daire: 240-241 Akdeniz / Mersin